AV_Terberg-interviews-2018_39

Het duurzaamste sportcomplex van Nederland

De meest duurzame multifunctionele sport- en zwemaccommodatie van Nederland, dat was het vooraf gestelde doel. Wethouder Gosse Hiemstra voerde de druk verder op door te stellen dat het nieuw te bouwen sportcomplex ‘geen energie moet kosten, maar moet opleveren.’ Terberg was verantwoordelijk voor het ontwerpen en realiseren van alle technische installaties en het gestelde doel werd behaald: op 2 februari was de feestelijke opening van Sportcentrum Tijenraan.

Locatie: Raalte
Opdrachtgever: Gemeente Raalte
Oplevering: Februari 2018
Provincie: Overijssel
Disciplines: Elektrotechniek, Brandbeveiliging, Data/ICT, Beveiliging, Werktuigkunde
project2sportcentrumtijenraan_1_20180717_160954
AV_Terberg-interviews-2018_42

Wouter Lenssinck, projectleider Werktuigkunde, had een belangrijke rol bij dit project. Van tekenaar tot werkvoorbereider en van monteur tot onderaannemer, hij was de schakel tussen alle disciplines en partijen. "Ik ben verantwoordelijk voor de werktuigkundige-kant, dus de sanitaire installaties, het hemelwater, de riolering, het drinkwater, de verwarming, de ventilatie, de koeling en de regeltechniek", legt Wouter desgevraagd uit. 

Kiezen voor beter rendement

Om ervoor te zorgen dat een gebouw ook daadwerkelijk energie gaat opleveren, moet er in de aanbestedingsfase al rekening gehouden worden met bepaalde rendementen en het verbruik van installaties. "Je kiest dan voor een iets duurdere warmtepomp, maar wel eentje met een beter rendement", vervolgt Wouter. "De warmtepompen halen onder andere warmte uit de rioolwaterzuiveringsinstallatie die aan de andere kant van de weg zit. Er staat zo’n 200 kW aan warmtepompen die alleen op die rioolwaterzuivering draaien, die halen alle warmte daaruit."

Elk stukje restwarmte dat erin zit persen we eruit om het opnieuw te benutten.

Maar daar stopt het niet. "We hebben ook een vuilwaterput van 120 kuub waarin we al het water opvangen vanuit de douches en het spoelwater van de zwembaden. Daar halen we ook warmte uit met twee hoge-temperatuurwarmtepompen en die hebben een vermogen tot 180 kW. Daarnaast winnen we restwarmte terug uit de luchtbehandelingskasten."

Meer energie dan nodig

"Voor de elektro hebben we gekozen voor 2.328 stuks PV-zonnepanelen, en dat zijn er een hoop", verteld projectleider Elektrotechniek Michel den Hollander. "De hoeveelheid zonnepanelen was dan ook de grootste uitdaging, want die leken in eerste instantie niet op het dak te passen. Maar na veel passen en meten is dat toch gelukt."

Naast de zonnepanelen is er ook gekozen voor zonnecollectoren voor de boiler en wordt het licht aangestuurd op aanwezigheid. Het resultaat van al deze inspanning is dat het gebouw niet alleen meer energie oplevert dan het verbruikt, er is zelfs sprake van een overschot. Michel vermoedt dat dit een interessant vraagstuk voor de komende jaren zal worden binnen de branche. "De vraag is wat we kunnen en mogen doen met een energieoverschot, want we komen dan onbedoeld op het terrein van de energiebedrijven terecht."

Ook barst het sportcentrum ook van moderne ICT toepassingen en andere bijzondere toepassingen. Zo zijn er moderne (brand)beveiligingsinstallaties geïnstalleerd en is het zwembad van het complex bijvoorbeeld voorzien van onderwater verlichting dat bij een feestje kan meekleuren op het ritme van de muziek. 

Alle werktuigkundige en elektro-installaties zijn geïntegreerd en kunnen via het gebouwbeheersysteem aangestuurd worden. Dankzij deze werkwijze en onze doelstelling om elk stukje restwarmte eruit te persen en opnieuw te benutten heeft Terberg ervoor gezorgd dat het Sportcomplex Tijenraan een voorbeeld is voor alle sportcentra in Nederland: modern, innovatief en energieneutraal.